TG STACJA Telewizja z Miasta Gwarków
6 miesięcy temu, 2017-07-17

Kopalnia przeżywa oblężenie!

  Weronika Herzog

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach musiała wydłużyć godziny otwarcia. Dzięki wpisowi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Tarnowskie Góry przeżywają oblężenie. Turyści, którzy chcą zobaczyć tarnogórskie podziemia, napływają nie tylko z Polski, ale z całego świata Tydzień temu "Kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach" zostały wpisane na tę prestiżową listę. 

Wpis na listę UMESCO przekonał do odwiedzenia kopalni tysiące osób. Tylko w ostatnią sobotę kopalnię odwiedziło 700 osób. To dwa razy więcej niż zazwyczaj. A w kolejce ustawiają się kolejni chętni. Zapisanych jest tak wielu chętnych turystów, że przewodnicy będą oprowadzać ich podczas wydłużonego czasu pracy.

 

Na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wpisano 28 pogórniczych obiektów, które leżą nie tylko w Tarnowskich Górach, ale także w Bytomiu i Zbrosławicach. Pod względem historycznym i technicznym tworzą one jedną całość, związaną z wydobyciem rud srebra, ołowiu i cynku oraz systemami odwadniania podziemi i wykorzystaniem wody pogórniczej do celów spożywczych. Poniżej lista obiektów: 

 

PODZIEMNE WYROBISKA

Po trwającym kilka stuleci wydobyciu ołowiu, srebra i cynku, które przyniosło znaczący wkład w globalną produkcję rud metali, pozostał olbrzymi system wyrobisk, chodników, komór i sztolni odwadniających. Podziemne korytarze rozciągają się pod miastem na długości ponad 150 kilometrów. Całość stanowi wyjątkowy zespół techniczny będący majstersztykiem podziemnej inżynierii hydraulicznej.

 

SZTOLNIA GŁĘBOKA FRYDERYK

Najważniejsza, a przy tym najdłuższa, bo 17-kilometrowa, i najgłębiej położona sztolnia w historii tarnogórskiego górnictwa. Oddano ją do użytku w 1834 roku. Od tamtej pory obiekt skutecznie odprowadza grawitacyjnie wodę z całego podziemnego obszaru. Woda wypływająca ze sztolni jest odprowadzana poprzez roznos (kanał wodny) do rzeki Dramy.

 

3 SZYB POKÓJ

Głęboki na 53 metry szyb maszynowy leżący nieopodal Hałdy Popłuczkowej. Wchodzi w skład systemu odwadniającego wschodniej części Sztolni Głębokiej Fryderyk. Na szybie tym pracowała 24-calowa maszyna parowa służąca do pompowania wody ze sztolni i zasilania leżącego tuż obok zakładu płukania rudy.

 

SZYB BOHR

Przykład dobrze zachowanego szybu wydrążonego w celach wentylacyjnych oraz do budowy Sztolni Głębokiej Fryderyk. Od góry zasłonięty kratą wentylacyjną umożliwiającą przedostawanie się nietoperzy do podziemi, otoczony typową hałdą odpadów pogórniczych.

 

SZYBY STASZIC I MASZYNOWY

Murowane budynki szybów wchodzące w skład XIX-wiecznego kompleksu wodociągowego Staszic (dawniej pod nazwą Adolph). Początkowo szyby miały charakter wydobywczy, później wykorzystywane zostały przy drążeniu Sztolni Głębokiej Fryderyk. Obecnie pełnią funkcję wentylacyjną oraz transportową do podziemnych komór zakładu.

 

STACJA WODOCIĄGOWA STASZIC

Stacja wodociągowa z 1884 roku, na którą składają się szyby Staszic i Maszynowy, kotłownia, budynek portierni wraz z warsztatem oraz budynek stacji transformatorowej. W podziemiach wybudowano trzy potężne hale produkcyjne, w których zabudowano urządzenia wodociągowe (pierwotnie parowe, współcześnie elektryczne), do zasilania rurociągu w wodę. Maszyny te pompowały podziemne wody na powierzchnię, by dalej systemem rurociągów dostarczać ją aż do Królewskiej Huty (obecnie Chorzów).

 

SZYB POMOC SZCZĘŚCIU

Najgłębszy (67 metrów) szyb na głównym odcinku Sztolni Głębokiej Fryderyk. Jest szybem wentylacyjnym i służy nietoperzom jako wejście do podziemi. Otoczony charakterystycznym kopcem.

 

SZTOLNIOWY SZYB MASZYNOWY NR 22

Pozostałość po szybie maszynowym, na którym zainstalowana była 24-calowa maszyna parowa, pompująca wodę przy budowie sztolni. Na uwagę zasługuje częściowo zachowany budynek nadszybia, wzniesiony z kamienia wapiennego.

 

SZYB SZTOLNIOWY NR 17

Szyb z 1823 roku, pełniący pierwotnie funkcję wentylacyjną oraz pomocniczą przy szybkim, wielokierunkowym drążeniu sztolni. Obecnie wykorzystywany jako zejście do Sztolni Czarnego Pstrąga. Budynek nadszybia zrekonstruowany został na bazie oryginalnych pozostałości.

 

10 SZYB SZTOLNIOWY NR 13

Jego budowę rozpoczęto w 1822 roku. Podobnie jak poprzedni był szybem wentylacyjnym i pomocniczym, a dziś, z odbudowanym nadszybiem, stanowi część obiektu turystycznego.

 

11 SZYB SZTOLNIOWY NR 5

Kolejny szyb wentylacyjny i pomocniczy, z 1822 roku. Na uwagę zasługuje autentyczna naziemna pozostałość budynku nadszybia w kształcie rotundy oraz misterne wykończenie murarskie bocznych ścian części podziemnej.

 

12 PORTAL WYLOTU SZTOLNI GŁĘBOKIEJ FRYDERYK

Ujście Głębokiej Sztolni Fryderyk, ujęte w postaci murowanego portalu z bloków piaskowca. Wyjątkowy przykład neoklasycystycznej architektury, ozdobiony datą rozpoczęcia drążenia sztolni (1821).

 

13 ROZNOS SZTOLNI GŁĘBOKIEJ FRYDERYK

Sztuczne koryto, zwane roszą sztolniową, wykopane w 1821 roku. Umożliwia odprowadzenie wód podziemnych ze Sztolni Głębokiej Fryderyk do pobliskiej rzeki Dramy.

 

14 SZTOLNIA BOŻE WSPOMÓŻ

Sztolnia wydrążona już w połowie XVII wieku, odbudowana na przełomie XVIII i XIX stulecia. Rozciąga się na długości ponad 3 kilometrów. Jej zadaniem było odprowadzanie wód podziemnych do rzeki Stoły.

 

15 SZYB ANIOŁ

Budowany od 1789 roku na potrzeby kopalni Fryderyk. Obecnie szyb zjazdowy Zabytkowej Kopalni Srebra, połączony pod ziemią z dwoma kolejnymi szybami wytyczoną między nimi trasą turystyczną, oddaną do użytku w 1976 roku.

 

16 SZYB ŻMIJA

Szyb z 1811 roku, obecnie wentylacyjny. Zamontowany w nim przedział drabinowy pełni funkcję ewakuacyjną. Na trasie zwiedzania w podszybiu szybu Żmija znajduje się podziemna przystań odcinka wodnego Zabytkowej Kopalni Srebra.

 

17 SZYB SZCZĘŚĆ BOŻE

Jego budowę rozpoczęto w 1815 roku. Naziemna część szybu ma formę kopca, a część podziemna to jedno z najbardziej urokliwych miejsc na trasie zwiedzania. Podszybie sąsiaduje z drugą przystanią dla łodzi w Zabytkowej Kopalni Srebra.

 

18 SZYB REDEN

Wydrążony w 1794 roku, obsługiwany przez pierwszą maszynę typu Boulton & Watt w Europie. Dzięki technice parowej wody podziemne były pompowane do leżących na powierzchni zbiorników i dalej tłoczone do miasta rurociągiem – pierwszym w dziejach Tarnowskich Gór.

 

19 SZYB KAEHLER

Zlokalizowany na wzgórzu Redena. Jego budowę zaczęto w 1808 roku. Szyb nadal pełni funkcję ujęcia wody. Od 1926 roku stoi na nim charakterystyczna wieża ciśnień. 

 

20  SZYB FRYDERYKA

Szyb z 1801 roku, usytuowany na chodniku sztolni Boże Wspomóż, z którą łączy się na głębokości 43 metrów. Maszyna parowa w sąsiednim szybie maszynowym pompowała wodę z głębszych pokładów do poziomu sztolni.

 

21 PORTAL WYLOTU SZTOLNI BOŻE WSPOMÓŻ

Wylot sztolni zamyka współczesna obudowa, nawiązująca do pierwotnego portalu, zaprojektowanego w formie neoklasycystycznej.

 

22 ROZNOS SZTOLNI BOŻE WSPOMÓŻ

Sztuczne koryto, o długości około 500 metrów, odprowadzające wody podziemne ze Sztolni Boże Wspomóż do rzeki Stoły. 

 

23 KRAJOBRAZ POGÓRNICZY (XIX W.)

Graniczące ze Stacją Wodociągową Staszic pagórkowate tereny to autentyczne, dobrze zachowane pozostałości po dawnej działalności wydobywczej kopalni Fryderyk. Liczne „warpie” i „pingi” tworzą wyróżniający się krajobraz łąk pogórniczych.

 

24 KRAJOBRAZ POGÓRNICZY SREBRNEJ GÓRY

Rozległy krajobraz górniczy związany z wydobyciem rud ołowiu i srebra już w XV i XVI wieku oraz wydobyciem rud cynku i ołowiu w późniejszym etapie. Obejmuje „warpie” i „pingi”, zalane wodą i suche odkrywki oraz nowsze (XIX-wieczne) kopce przyszybowe, świadczące o wydobyciu na dużą skalę.

 

25 HAŁDA POPŁUCZKOWA KOPALNI FRYDERYK

Obiekt powstał z nagromadzenia odpadów dolomitowych w okresie największego wydobycia, czyli w drugiej połowie XIX wieku. Pod koniec drugiej wojny światowej włączona w system obronny, czego pozostałością są bunkry strzeleckie. Hałda pełni obecnie rolę punktu widokowego.

 

 

26 TEREN DAWNEJ KOPALNI FRYDERYK

Obszar o dużym znaczeniu dla historii tarnogórskiego górnictwa i powstania kopalni Fryderyk. Miejsce odkrycia złóż w 1784 roku upamiętnia kopiec, na którym niegdyś stał pomnik. W pobliżu znajdowały się dawniej budynki kopalni, w tym budynek pierwszej, działającej od 1788 roku, maszyny parowej. Dziś teren znany jest jako pomnik przyrody „Park Kunszt”.

 

27 SZYB HEINITZ

Wydrążony w 1787 roku, najgłębszy szyb w rejonie bobrownickim. Przyległy szyb maszynowy obsługiwała maszyna parowa. Obecnie na powierzchni wyróżnia się charakterystyczny kopiec szybu z zadrzewieniem.

 

28 PARK MIEJSKI

Został założony w 1903 roku i jest jednym z najstarszych na kontynencie udanych przykładów rewitalizacji terenów poprzemysłowych na tereny rekreacyjne. Uwagę zwracają liczne kopce dawnych szybów, pozostałości nasypu kolejowego oraz drewniana altana inspirowana wieżą szybową.

 

 

 

 

 

 

 

 

6 miesięcy temu, 2017-07-17
REKLAMA

REKLAMA

2018-01-23
Więcej inwestycji i więcej pasażerów

W 2017 r. Koleje Śląskie przewiozły więcej pasażerów niż w 2016 r. Przedstawiciele firmy wskazują, że jest to efekt przede wszystkim poprawy ko...

2018-01-23
Uciekał przed policją. Zatrzymano go na lotnisku

Na lotnisku w Pyrzowicach Straż Graniczna zatrzymała mężczyznę, którego od dłuższego czasu poszukiwała policja. Teraz mężczyzna trafi do więzie...

2018-01-22
Matka z dwoma promilami

Prawie 2 promile alkoholu w organizmie miała matka, która pijana opiekowała się 9-miesięcznym dzieckiem. Policjanci zatrzymali kobietę, dzięki...

2018-01-22
Nieletni agresor

Ma dopiero 17 lat, ale już grożą mu 3 lata więzienia. Wychowanek Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Krupskim Młynie zaatakował, znieważył oraz groz...

2018-01-21
Helikopter lądował po wypadku na Zagórskiej

W sobotę około godziny 13 na drodze z Tworoga to Tarnowskich Gór doszło do groźnie wyglądającego wypadku. Ze wstępnych ustaleń policji wynika,...

2018-01-19
Mróz nie oznacza, że można wchodzić na lód

Spragnieni zimowej aury wreszcie się doczekali. W ostatnich dniach towarzyszą nam ujemne temperatury oraz opady śniegu. Skutkiem tego jest m.in. zamar...

2018-01-18
Ostrzeżenie pogodowe w naszym regionie

Od czwartku wieje silny wiatr, który jest wynikiem orkanu Friederike przechodzącego przez Polskę. Wiatr ma się nasilać, dlatego IMGW wydało ost...

2018-01-18
Przyjechali zaśpiewać "sto lat" do aresztu

Jeden z więźniów Tarnogórskiego aresztu obchodził urodziny. Jego koledzy postanowili zrobić mu niespodziankę i przyjechali pod areszt śl...

2018-01-18
Wielobój sołectw 2017 - Bal sportowca

Bal mistrzów sportu, czyli nagrody dla tych, którzy zawsze walczą o najwyższą stawkę. W mijającym roku w wieloboju sołectw walka była zacięta do sameg...

2018-01-17
Pod wpływem narkotyków udawał, że ma problemy z sercem

Dzięki czujności innych kierowców, w gminie Zbrosławice zatrzymano mężczyznę, który kierował samochodem pod wpływem narkotyków. D...

2018-01-17
7 pomysłów na ferie zimowe w Tarnowskich Górach!

Ferie zimowe zbliżają się coraz większymi krokami. Na Śląsku rozpoczną się już 29 stycznia. Co roku, w tym okresie, rodzice stają przed trudnym zadani...

2018-01-16
Kilkadziesiąt wykroczeń w jeden dzień

Tarnogórscy policjanci rozpoczęli tydzień od akcji NURD, czyli Niechronieni Uczestnicy Ruchu Drogowego. W sumie odnotowali kilkadziesiąt wykroc...

NEWSLETTER

 
Zapisz się do naszego systemu powiadomień już dziś!
Będziesz otrzymywać od nas najświeższe informacje.


Jak się nazywasz?
Wykryliśmy, że zarejestrowałeś
chęć otrzymania newsletter'a od nas.
Podaj swoje imię