TG STACJA Telewizja z Miasta Gwarków
  Weronika Herzog

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach musiała wydłużyć godziny otwarcia. Dzięki wpisowi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Tarnowskie Góry przeżywają oblężenie. Turyści, którzy chcą zobaczyć tarnogórskie podziemia, napływają nie tylko z Polski, ale z całego świata Tydzień temu "Kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach" zostały wpisane na tę prestiżową listę. 

Wpis na listę UMESCO przekonał do odwiedzenia kopalni tysiące osób. Tylko w ostatnią sobotę kopalnię odwiedziło 700 osób. To dwa razy więcej niż zazwyczaj. A w kolejce ustawiają się kolejni chętni. Zapisanych jest tak wielu chętnych turystów, że przewodnicy będą oprowadzać ich podczas wydłużonego czasu pracy.

 

Na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wpisano 28 pogórniczych obiektów, które leżą nie tylko w Tarnowskich Górach, ale także w Bytomiu i Zbrosławicach. Pod względem historycznym i technicznym tworzą one jedną całość, związaną z wydobyciem rud srebra, ołowiu i cynku oraz systemami odwadniania podziemi i wykorzystaniem wody pogórniczej do celów spożywczych. Poniżej lista obiektów: 

 

PODZIEMNE WYROBISKA

Po trwającym kilka stuleci wydobyciu ołowiu, srebra i cynku, które przyniosło znaczący wkład w globalną produkcję rud metali, pozostał olbrzymi system wyrobisk, chodników, komór i sztolni odwadniających. Podziemne korytarze rozciągają się pod miastem na długości ponad 150 kilometrów. Całość stanowi wyjątkowy zespół techniczny będący majstersztykiem podziemnej inżynierii hydraulicznej.

 

SZTOLNIA GŁĘBOKA FRYDERYK

Najważniejsza, a przy tym najdłuższa, bo 17-kilometrowa, i najgłębiej położona sztolnia w historii tarnogórskiego górnictwa. Oddano ją do użytku w 1834 roku. Od tamtej pory obiekt skutecznie odprowadza grawitacyjnie wodę z całego podziemnego obszaru. Woda wypływająca ze sztolni jest odprowadzana poprzez roznos (kanał wodny) do rzeki Dramy.

 

3 SZYB POKÓJ

Głęboki na 53 metry szyb maszynowy leżący nieopodal Hałdy Popłuczkowej. Wchodzi w skład systemu odwadniającego wschodniej części Sztolni Głębokiej Fryderyk. Na szybie tym pracowała 24-calowa maszyna parowa służąca do pompowania wody ze sztolni i zasilania leżącego tuż obok zakładu płukania rudy.

 

SZYB BOHR

Przykład dobrze zachowanego szybu wydrążonego w celach wentylacyjnych oraz do budowy Sztolni Głębokiej Fryderyk. Od góry zasłonięty kratą wentylacyjną umożliwiającą przedostawanie się nietoperzy do podziemi, otoczony typową hałdą odpadów pogórniczych.

 

SZYBY STASZIC I MASZYNOWY

Murowane budynki szybów wchodzące w skład XIX-wiecznego kompleksu wodociągowego Staszic (dawniej pod nazwą Adolph). Początkowo szyby miały charakter wydobywczy, później wykorzystywane zostały przy drążeniu Sztolni Głębokiej Fryderyk. Obecnie pełnią funkcję wentylacyjną oraz transportową do podziemnych komór zakładu.

 

STACJA WODOCIĄGOWA STASZIC

Stacja wodociągowa z 1884 roku, na którą składają się szyby Staszic i Maszynowy, kotłownia, budynek portierni wraz z warsztatem oraz budynek stacji transformatorowej. W podziemiach wybudowano trzy potężne hale produkcyjne, w których zabudowano urządzenia wodociągowe (pierwotnie parowe, współcześnie elektryczne), do zasilania rurociągu w wodę. Maszyny te pompowały podziemne wody na powierzchnię, by dalej systemem rurociągów dostarczać ją aż do Królewskiej Huty (obecnie Chorzów).

 

SZYB POMOC SZCZĘŚCIU

Najgłębszy (67 metrów) szyb na głównym odcinku Sztolni Głębokiej Fryderyk. Jest szybem wentylacyjnym i służy nietoperzom jako wejście do podziemi. Otoczony charakterystycznym kopcem.

 

SZTOLNIOWY SZYB MASZYNOWY NR 22

Pozostałość po szybie maszynowym, na którym zainstalowana była 24-calowa maszyna parowa, pompująca wodę przy budowie sztolni. Na uwagę zasługuje częściowo zachowany budynek nadszybia, wzniesiony z kamienia wapiennego.

 

SZYB SZTOLNIOWY NR 17

Szyb z 1823 roku, pełniący pierwotnie funkcję wentylacyjną oraz pomocniczą przy szybkim, wielokierunkowym drążeniu sztolni. Obecnie wykorzystywany jako zejście do Sztolni Czarnego Pstrąga. Budynek nadszybia zrekonstruowany został na bazie oryginalnych pozostałości.

 

10 SZYB SZTOLNIOWY NR 13

Jego budowę rozpoczęto w 1822 roku. Podobnie jak poprzedni był szybem wentylacyjnym i pomocniczym, a dziś, z odbudowanym nadszybiem, stanowi część obiektu turystycznego.

 

11 SZYB SZTOLNIOWY NR 5

Kolejny szyb wentylacyjny i pomocniczy, z 1822 roku. Na uwagę zasługuje autentyczna naziemna pozostałość budynku nadszybia w kształcie rotundy oraz misterne wykończenie murarskie bocznych ścian części podziemnej.

 

12 PORTAL WYLOTU SZTOLNI GŁĘBOKIEJ FRYDERYK

Ujście Głębokiej Sztolni Fryderyk, ujęte w postaci murowanego portalu z bloków piaskowca. Wyjątkowy przykład neoklasycystycznej architektury, ozdobiony datą rozpoczęcia drążenia sztolni (1821).

 

13 ROZNOS SZTOLNI GŁĘBOKIEJ FRYDERYK

Sztuczne koryto, zwane roszą sztolniową, wykopane w 1821 roku. Umożliwia odprowadzenie wód podziemnych ze Sztolni Głębokiej Fryderyk do pobliskiej rzeki Dramy.

 

14 SZTOLNIA BOŻE WSPOMÓŻ

Sztolnia wydrążona już w połowie XVII wieku, odbudowana na przełomie XVIII i XIX stulecia. Rozciąga się na długości ponad 3 kilometrów. Jej zadaniem było odprowadzanie wód podziemnych do rzeki Stoły.

 

15 SZYB ANIOŁ

Budowany od 1789 roku na potrzeby kopalni Fryderyk. Obecnie szyb zjazdowy Zabytkowej Kopalni Srebra, połączony pod ziemią z dwoma kolejnymi szybami wytyczoną między nimi trasą turystyczną, oddaną do użytku w 1976 roku.

 

16 SZYB ŻMIJA

Szyb z 1811 roku, obecnie wentylacyjny. Zamontowany w nim przedział drabinowy pełni funkcję ewakuacyjną. Na trasie zwiedzania w podszybiu szybu Żmija znajduje się podziemna przystań odcinka wodnego Zabytkowej Kopalni Srebra.

 

17 SZYB SZCZĘŚĆ BOŻE

Jego budowę rozpoczęto w 1815 roku. Naziemna część szybu ma formę kopca, a część podziemna to jedno z najbardziej urokliwych miejsc na trasie zwiedzania. Podszybie sąsiaduje z drugą przystanią dla łodzi w Zabytkowej Kopalni Srebra.

 

18 SZYB REDEN

Wydrążony w 1794 roku, obsługiwany przez pierwszą maszynę typu Boulton & Watt w Europie. Dzięki technice parowej wody podziemne były pompowane do leżących na powierzchni zbiorników i dalej tłoczone do miasta rurociągiem – pierwszym w dziejach Tarnowskich Gór.

 

19 SZYB KAEHLER

Zlokalizowany na wzgórzu Redena. Jego budowę zaczęto w 1808 roku. Szyb nadal pełni funkcję ujęcia wody. Od 1926 roku stoi na nim charakterystyczna wieża ciśnień. 

 

20  SZYB FRYDERYKA

Szyb z 1801 roku, usytuowany na chodniku sztolni Boże Wspomóż, z którą łączy się na głębokości 43 metrów. Maszyna parowa w sąsiednim szybie maszynowym pompowała wodę z głębszych pokładów do poziomu sztolni.

 

21 PORTAL WYLOTU SZTOLNI BOŻE WSPOMÓŻ

Wylot sztolni zamyka współczesna obudowa, nawiązująca do pierwotnego portalu, zaprojektowanego w formie neoklasycystycznej.

 

22 ROZNOS SZTOLNI BOŻE WSPOMÓŻ

Sztuczne koryto, o długości około 500 metrów, odprowadzające wody podziemne ze Sztolni Boże Wspomóż do rzeki Stoły. 

 

23 KRAJOBRAZ POGÓRNICZY (XIX W.)

Graniczące ze Stacją Wodociągową Staszic pagórkowate tereny to autentyczne, dobrze zachowane pozostałości po dawnej działalności wydobywczej kopalni Fryderyk. Liczne „warpie” i „pingi” tworzą wyróżniający się krajobraz łąk pogórniczych.

 

24 KRAJOBRAZ POGÓRNICZY SREBRNEJ GÓRY

Rozległy krajobraz górniczy związany z wydobyciem rud ołowiu i srebra już w XV i XVI wieku oraz wydobyciem rud cynku i ołowiu w późniejszym etapie. Obejmuje „warpie” i „pingi”, zalane wodą i suche odkrywki oraz nowsze (XIX-wieczne) kopce przyszybowe, świadczące o wydobyciu na dużą skalę.

 

25 HAŁDA POPŁUCZKOWA KOPALNI FRYDERYK

Obiekt powstał z nagromadzenia odpadów dolomitowych w okresie największego wydobycia, czyli w drugiej połowie XIX wieku. Pod koniec drugiej wojny światowej włączona w system obronny, czego pozostałością są bunkry strzeleckie. Hałda pełni obecnie rolę punktu widokowego.

 

 

26 TEREN DAWNEJ KOPALNI FRYDERYK

Obszar o dużym znaczeniu dla historii tarnogórskiego górnictwa i powstania kopalni Fryderyk. Miejsce odkrycia złóż w 1784 roku upamiętnia kopiec, na którym niegdyś stał pomnik. W pobliżu znajdowały się dawniej budynki kopalni, w tym budynek pierwszej, działającej od 1788 roku, maszyny parowej. Dziś teren znany jest jako pomnik przyrody „Park Kunszt”.

 

27 SZYB HEINITZ

Wydrążony w 1787 roku, najgłębszy szyb w rejonie bobrownickim. Przyległy szyb maszynowy obsługiwała maszyna parowa. Obecnie na powierzchni wyróżnia się charakterystyczny kopiec szybu z zadrzewieniem.

 

28 PARK MIEJSKI

Został założony w 1903 roku i jest jednym z najstarszych na kontynencie udanych przykładów rewitalizacji terenów poprzemysłowych na tereny rekreacyjne. Uwagę zwracają liczne kopce dawnych szybów, pozostałości nasypu kolejowego oraz drewniana altana inspirowana wieżą szybową.

 

 

 

 

 

 

 

 

1 rok temu, 2017-07-17
REKLAMA

REKLAMA

2018-08-21
Ukrainiec zdemolował sklep. Straty wyceniono na ponad 20 tys. złotych ZDJĘCIA

21-letni Ukrainiec został zatrzymany przez policje w związku ze zdemolowaniem sklepu w dzielnicy Strzybnica.

2018-08-21
Policjanci ujawnili trzy skradzione rowery

Każdego roku policja ostrzega przed złodziejami, którzy wraz z rozpoczęciem sezonu rowerowego dokonują kradzieży jednośladów. Policjanci...

2018-08-21
Bluesowy tramwaj znów rusza w drogę

Tradycyjnie w pierwszą sobotę września odbędzie się szósta edycja imprezy pn. BLUES BANA. Muzyczny tramwaj będzie jeździł od godz. 12.00 do 18....

2018-08-21
Ostatni moment, aby pomóc Szymonowi

17 czerwca Tobiasz Rogocz z Kalet wyruszył rowerem nad morze, aby zebrać pieniądze dla 4-letniego Szymonka. Szymon potrzebuje 40 tysięcy złotych na ko...

2018-08-21
Obchody 38 rocznicy powstania NSZZ ” Solidarność”

21 sierpnia to szczególna data w historii Tarnowskich Gór. Dokładnie 38 lat temu w tarnogórskim FAZOS-ie odbył się pierwszy na Śląsku strajk. Dzisiaj...

2018-08-20
Kanalizacja w Pniowcu na ukończeniu

Efekty budowy kanalizacji w Pniowcu widać gołym okiem. Mieszkańcy mogą już poruszać się po nowych i równych drogach. Teraz pozostał o...

2018-08-20
Kalety będą miały kolejny ogród botaniczny

Dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w Kaletach powstanie mini ogród botan...

2018-08-19
Kup obiad zwierzakowi - Restauracja Modra zebrała 1600 zł

Restauracja Modra w Tarnowskich w marcu zorganizowała akcję Kup obiad zwierzakowi. Klienci, którzy zamawiają posiłek, mogą jednocześnie przekaz...

2018-08-17
Szpital w Reptach szkoli swoich pracowników

Górnośląskie Centrum Rehabilitacji „Repty” jako ośrodek zatrudniający jedną z największych grup w kraju stara się  dbać o możl...

2018-08-17
Ostatnie szanse na zwiedzenie zabytkowego kościoła

Drewniany kościół w Miasteczku Śląskim jest jednym z symboli miasta. Na co dzień jest zamknięty, ale podczas wakacji w każdy weekend stoi otwor...

2018-08-17
Idą duże zmiany dla rolników

Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nakle Śląskim odwiedził wiceminister rolnictwa – Szymon Giżyński. Rozmawiano o nowych planach dla wsi, z...

2018-08-17
WyprawkaTG

Już po raz trzeci nasze miasto zorganizowało akcję Wyprawka TG. Projekt, który ma na celu nieść pomoc innym ludziom to doskonała okazje, żeby pokazać,...